Türk boşanma kararı Hollanda’da ne zaman tanınır?
Hollanda, yurt dışında alınan boşanma kararlarını Medenî Kanun’un 10. Kitabındaki kurallara göre tanır. Türk mahkemesinin verdiği bir boşanma kararı Hollanda’da tanınır (md. 10:57/1) eğer:
- karar bir mahkeme veya yetkili makam tarafından verilmişse;
- o mahkeme ya da makamın bu davaya bakmaya yetkisi varsa; ve
- karar usulüne uygun bir yargılama sonucunda alınmışsa: her iki eş davadan haberdar edilmiş ve savunma yapma imkânı bulmuş olmalıdır.
Yargılama usulüne uygun olmasa bile, diğer eş boşanmaya açıkça veya zımnen rıza göstermişse karar yine tanınır (md. 10:57/2). Tanıma, Hollanda kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.
Türkiye’de hem anlaşmalı hem de çekişmeli boşanmalar mahkeme kararıyla sonuçlandığı için bu koşullar kural olarak karşılanır. Sorun, genellikle davalının Türkiye’deki davadan hiç haberdar edilmediği durumlarda çıkar.
Tanıma ile tescil aynı şey değildir
Hollanda’da ayrı bir “tanıma davası” gerekmez; tanıma kural olarak kendiliğinden olur. Ancak boşanmanın Hollanda’daki kayıtlara geçmesi için belediyeye (gemeente) bildirmeniz ve nüfus kayıt sisteminde (BRP) işletmeniz gerekir. Belediye, sunduğunuz belgelere göre tanıma koşullarını kendisi değerlendirir. Tescil yapılmadıkça Hollanda’da resmen evli görünürsünüz: yeniden evlenemez, bazı ödeneklerde ve vergide eşli sayılırsınız.
Gerekli belgeler
- Türk mahkemesinin boşanma kararının aslı veya mahkemece onaylı örneği, kesinleşme şerhi ile birlikte.
- Kararın apostil şerhi (Türkiye’de kaymakamlık veya valilik tarafından verilir; her iki ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır).
- Hollanda’da yeminli tercüman (beëdigd vertaler) tarafından yapılmış Hollandaca tercüme. Bazı belediyeler İngilizce tercümeyi de kabul eder; önceden sorun.
- Nüfus müdürlüğünden alınan çok dilli (uluslararası) nüfus kayıt örneği; bu belgede boşanma işlenmiş olarak görünür ve tercüme ile apostil gerektirmez. Bazı belediyeler bu belgeyi tek başına yeterli bulur.
- Kimlik belgeniz ve varsa evliliğin Hollanda’da kayıtlı olduğunu gösteren belgeler.
Evliliğiniz Hollanda’da kıyıldıysa boşanma, evliliğin kayıtlı olduğu belediyenin nüfus sicilinde (burgerlijke stand) “sonraki kayıt” (latere vermelding) olarak işlenir. Evlilik Türkiye’de kıyıldıysa tescil yalnızca BRP’de yapılır.
Belediye tanımayı reddederse
Belediye, kararın koşulları karşılamadığını düşünürse tescili reddedebilir. Bu durumda Hollanda mahkemesinden tanıma veya tescil kararı istenebilir ya da Hollanda’da yeni bir boşanma davası açılabilir. Red kararına karşı itiraz süreleri kısadır; hemen bir avukata danışın.
Boşanmanın yan konuları
Türk kararındaki velayet, nafaka ve mal paylaşımı hükümleri Hollanda’da ayrı kurallara tabidir. Nafaka kararları Hollanda ile Türkiye arasındaki uluslararası sözleşmeler sayesinde Hollanda’da tenfiz edilebilir. Velayet kararlarında çocuğun mutad meskeni belirleyicidir; çocuk Hollanda’da yaşıyorsa Hollanda mahkemesi yeni bir karar verebilir. Türk hukukuna göre yapılan mal rejimi tasfiyesi ise Hollanda’daki mallar için ayrı bir değerlendirme gerektirebilir.
Türkiye’de boşanma davası açılacaksa
Hollanda’da yaşıyorsanız ve Türkiye’de boşanmayı düşünüyorsanız, kararın Hollanda’da tanınabilmesi için şunlara dikkat edin: davayı eşinizin katılabileceği şekilde yürütün (adresini doğru bildirin), kararın kesinleşme şerhini ve apostilini Türkiye’deyken alın ve çok dilli nüfus kayıt örneğini isteyin. Hangi ülkede dava açmanın daha avantajlı olduğunu ayrı bir sayfada ele alıyoruz. Hollanda’da boşanmayı düşünüyorsanız bkz. Hollanda’da boşanma süreci adım adım.
Sık sorulan sorular
Eşim benden habersiz Türkiye’de boşanmış. Hollanda bunu tanır mı?
Davadan hiç haberdar edilmediyseniz ve savunma imkânınız olmadıysa, karar kural olarak tanınmaz; siz boşanmayı kabul ederseniz tanınabilir. Kabul etmiyorsanız Hollanda’da hukuki yardım alın; Türkiye’deki karara karşı da başvuru yolları olabilir.
Türk boşanma kararı Hollanda’da tanınırsa Hollanda vatandaşlığım veya oturma iznim etkilenir mi?
Vatandaşlık etkilenmez. Eşinize bağlı bir oturma izniniz varsa boşanma izninizi etkileyebilir; bunu Boşanma ve oturum izni sayfasında anlatıyoruz.
Türkiye’deki boşanmam yıllar önce; Hollanda’da hiç bildirmedim. Sorun olur mu?
Tescil için süre sınırı yoktur, ancak Hollanda kayıtlarında evli görünmeniz yeniden evlenmenizi engeller ve ödenek, vergi ve miras açısından sorun yaratabilir. Mümkün olan en kısa sürede belediyeye bildirin.